İnternet Kapatmaları Rekor Kırdı: 2024’te 54 Ülkede 296 Dijital Kesinti
Çevrim içi gizlilik ve dijital özgürlük alanında 18 yılı aşkın deneyime sahip olan PureVPN, küresel internet kapatmalarındaki artışı mercek altına alan kapsamlı bir rapor yayımladı.
Rapora göre, 2024 yılında en az 54 ülkede 296 devlet kaynaklı internet kesintisi kaydedildi. Bu rakam, 2022’deki 187 kesintiye kıyasla ciddi bir artışa işaret ediyor.
İnternet kapatmaları artık yalnızca olağanüstü siyasi kriz dönemlerine özgü değil. Seçimler, protestolar ve toplumsal huzursuzluk dönemlerinde hem demokratik hem de otoriter sistemlerde yaygın olarak kullanılıyor.
Fransa ve El Salvador da Listeye Girdi
Geçmiş yıllarda internet kısıtlamalarıyla sık gündeme gelen ülkeler arasında Hindistan ve İran yer alırken, 2024’te Fransa ve El Salvador gibi yeni ülkelerin de listeye eklenmesi dikkat çekti.
Bu gelişme, internet kesintilerinin yalnızca geleneksel olarak kısıtlayıcı rejimlerle sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor.
İnternet Kapatmaları Nasıl Uygulanıyor?
Dijital kesintiler farklı yöntemlerle hayata geçiriliyor:
Mobil veri erişiminin tamamen durdurulması
Geniş bant internetin kapatılması
WhatsApp ve Telegram gibi platformların engellenmesi
Ağ hızının bilinçli olarak yavaşlatılması (throttling)
Resmi gerekçeler genellikle kamu güvenliği veya ulusal güvenlik çerçevesinde sunulsa da, bu uygulamaların etkisi yalnızca iletişimle sınırlı kalmıyor.
Ekonomik Kayıp Milyarlarca Doları Buluyor
İnternet kapatmalarının ekonomik etkisi oldukça büyük. Brookings Institution tarafından yapılan bir çalışmaya göre, yalnızca Hindistan’da 2020 yılında uygulanan internet kesintileri 2,8 milyar doların üzerinde ekonomik kayba yol açtı.
Küresel ölçekte ise özellikle mobil ticaret ve dijital ödeme sistemlerine bağımlı gelişmekte olan ekonomilerde milyarlarca dolarlık zarar oluştu.
Kesintiler sırasında:
İşletmeler gelir kaybına uğruyor
Bankalar operasyonlarını durdurabiliyor
Acil servis koordinasyonu zorlaşıyor
Vatandaşlar kritik anlarda bilgiye erişemiyor
VPN Kullanımında Patlama
2022’de protesto kaynaklı internet kısıtlamalarının yaşandığı bazı bölgelerde, VPN indirme oranlarının bir hafta içinde yüzde 3.000’den fazla arttığı raporlandı.
PureVPN Ürün Başkanı Saad Ali Khan konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Bağlantı artık ekonomik sürekliliğin, sivil katılımın ve kişisel güvenliğin temelini oluşturuyor. Erişim kısıtlandığında etki iletişimin çok ötesine geçiyor. Artan internet kapatmaları, dayanıklı altyapı ve kullanıcıların kısmi bağlantı durumlarında gizliliğini koruyacak araçlara olan ihtiyacı gösteriyor.”
Uzmanlar, hiçbir teknolojinin ulusal çapta tam bir altyapı kesintisini aşamayacağını ancak şifreli hizmetlerin kısmi bağlantı durumlarında dijital gizliliği koruyabildiğini belirtiyor.
Dijital Özgürlükte Yeni Ayrışma
Rapora göre internet kapatma uygulamalarının yaygınlaşması, yalnızca “bağlı” ve “bağlantısız” toplumlar arasında değil; aynı zamanda dijital özerkliğini koruyabilen ve erişimi anlık olarak kesilebilen toplumlar arasında da yeni bir ayrışma yaratıyor.
PureVPN, sorumlu dijital yönetişim çağrısını yineleyerek güvenli ve kesintisiz bağlantıyı destekleyen gizlilik araçlarının önemine dikkat çekiyor.
Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı
