Booking, Expedia ve Airbnb Gibi Platformlara Yeni Kurallar
Genel Kurulda görüşülecek teklif, kabul edilerek yasalaşması hâlinde 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Düzenlemeyle yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda komisyona yüzde 17 üst sınır getirilmesi öngörülüyor. Dijital platformlar üzerinden yapılan konaklama rezervasyonlarında, konaklama hizmetine ilişkin KDV ve stopajı beyan etme ile ödeme yükümlülüğü hizmeti sunan otelde olacak. Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, “Tüketicinin hakkını koruyan, kayıtlı işletmeleri gözeten ve haksız rekabeti önlemeyi hedefleyen bir hukuki çerçeve oluşturuyoruz.” dedi.
Yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerini düzenleyen kanun teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edildi. Teklifin bir sonraki aşamada TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi bekleniyor.
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, düzenlemeyle uluslararası platformların hukuki ve mali sorumluluklarının açıkça belirlendiğini, tüketici haklarını koruyan ve kamu denetimini güçlendiren bir yapı oluşturulmasının hedeflendiğini söyledi. Düzenlemenin ayrıntılarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Alpaslan, “Yabancı platformların faaliyetlerini denetime bağlıyoruz. Türkiye’deki tüketicilere hizmet sunan uluslararası platformların faaliyet alanlarını ve sorumluluklarını belirlerken kurallara aykırılık hâlinde uygulanacak yaptırımları da düzenliyoruz.” diye konuştu.
Turizmin Tanıtımına Katkı Sağlayacaklar
Alpaslan, düzenlemenin mali yükümlülüklerine ilişkin şunları kaydetti:
“Teklifin yasalaşmasıyla platformlar vergi yükümlülüklerini yerine getirecek, izin belgesi bedelini ödeyecek ve turizm payı verecek. Türkiye turizminden gelir elde eden bu kuruluşların ülkemizin tanıtımına da katkı sağlamasını kurala bağlıyoruz.”
Teklifle, platformlardan turizm payı alınması amacıyla 7183 sayılı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun’da da değişiklik yapılması öngörülüyor. Yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların alacağı komisyona yüzde 17 üst sınır getirilmesi planlanıyor. Teklifin yasalaşması hâlinde bu satışlarda komisyon, hizmetin vergiler hariç bedelinin yüzde 17’sini aşamayacak.
Alpaslan, “Dijital platformlar üzerinden yapılan konaklama rezervasyonlarında, konaklama hizmetine ilişkin KDV ve stopajı beyan etme ve ödeme yükümlülüğü hizmeti sunan otelde olacak.” dedi.
Faaliyet Sınırları Belirlendi
Teklifte yabancı platformların doğrudan satış yapabileceği alanlar da belirlendi. Düzenlemeye göre platformlar doğrudan yalnızca turizm belgeli konaklama tesisleri, turizm amaçlı kiralama izinli konutlar ve uçak bileti satışları yapabilecek.
Münhasıran seyahat acentalığı kapsamındaki diğer hizmetler, 1618 sayılı Kanun uyarınca yetkili seyahat acentaları üzerinden sunulacak. Araç kiralama işlemleri ise Ticaret Bakanlığından yetkili işletmeler aracılığıyla gerçekleştirilecek.
Alpaslan, “Platformların hangi hizmeti, hangi şartlarla sunabileceğini teklifte açıkça belirledik. Münhasıran seyahat acentalığı kapsamındaki diğer hizmetlerin yetkili seyahat acentaları üzerinden sunulmasını zorunlu tutuyoruz. Bu alanlarda hizmet sunumunu Türkiye’de yetkilendirilmiş işletmelere bağlıyoruz.” dedi.
İki Yıllık İzin Belgesi Alınacak
Teklifle, yabancı dijital konaklama platformlarının faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığından iki yıl süreli izin belgesi alması zorunlu hâle getiriliyor. Belge bedeli 5 milyon lira olarak belirleniyor. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. İzin başvurularında dijital hizmet vergisi mükellefiyeti, vergi borcunun bulunmaması, Türkiye’de temsilci atanması, Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adresinin bildirilmesi ve belge bedelinin ödenmesi şartları aranacak.
Temsilci ve elektronik tebligat zorunluluğuna dikkat çeken Alpaslan, “Platformların ülkemizdeki faaliyetleri için ulaşılabilir ve resmî tebligat yapılabilir bir muhatap bulunmasını zorunlu tutuyoruz. Türkiye’de tüketiciye hizmet sunmanın hukuki sorumluluklarını açıkça ortaya koyuyoruz.” ifadelerini kullandı.
Türk Hukuku Uygulanacak
Teklifte, platformların bu faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklarda münhasıran Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması öngörülüyor. Alpaslan, “Vatandaşlarımızın satın aldıkları hizmetle ilgili hak arama süreçlerinin hukuki zeminini açıkça belirliyoruz.
Düzenlemeye göre bu faaliyetlerden doğan uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak, Türk mahkemeleri yetkili olacak. Tüketicilerimiz açısından temel güvencelerden birini bu şekilde oluşturuyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Kurallara Uymayanlara Yaptırım
Teklifte yükümlülüklere aykırı faaliyetler için idari para cezaları ve erişimin engellenmesi yaptırımları öngörülüyor. Genel Kurulda kabul edilerek yasalaşması hâlinde 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek düzenleme kapsamında, hâlihazırda Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde izin belgesi almak üzere Bakanlığa başvurması gerekecek. Başvuruda bulunmayan veya başvurusu reddedilen platformlar hakkında erişimin engellenmesi hükümleri uygulanacak.
Kanunun uygulanmasına ilişkin alt mevzuat Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak.
Alpaslan, düzenlemenin temel yaklaşımını şu sözlerle anlattı:
“Türkiye’deki tüketiciye hizmet sunan bir platformun faaliyet alanı, muhatabı, mali sorumlulukları ve tabi olduğu denetim belli olmalı. Bu teklifle dijital turizm hizmetlerini izin, kayıt ve denetim esasına dayandırıyoruz. Tüketicilerimizin haklarını ve sektörümüzün kurallı işleyişini gözeten bir yapı oluşturuyoruz.”
Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı
